(Wilde) kruidenthee, kruideninfusie en een kruiden afkooksel ken je vast wel. Heb je wel eens gehoord van een decoct en een maceraat? Een kruidenthee, kruideninfusie, afkooksel, decoct en een maceraat zijn allemaal vormen om kruiden te verwerken in water. Om deze vervolgens op te drinken. De inhoudstoffen die in water oplosbaar zijn, de werkzame (geneeskrachtige) stoffen en de smaak van de kruiden laat je in water trekken. De inhoudstoffen lossen zich op in het water. Zo kunnen wij vervolgens van de werking en de smaak van de kruiden gebruik maken.
Ik denk dat dit eigenlijk wel de makkelijkste en misschien ook wel de oudste manier is om kruiden te gebruiken. Een manier waar ik dagelijks meerdere malen per dag dankbaar gebruik van maak. Meestal elke dag van een ander kruid en sommige dagen zijn het meerdere dagen op een dag. De ene keer een kruid per keer en soms stel ik een mengsel samen. Afhankelijk van welk kruid mij roept. Tijd om daar wat meer over te vertellen!
Als eerst zal ik uitleggen wat deze verschillende termen inhouden. Elke vorm van kruiden in water verwerken, werkt net op een andere manier. Het hangt van het soort kruid en het deel van het kruid af welke methode je kiest. Als eerst gaan we naar de meest bekende vorm kijken een kruidenthee. Wat eigenlijk geen thee is. Kruiden zijn geen theeplanten, vandaar dat het eigenlijk geen thee maar een infusie wordt genoemd.
Kruiden infusie
Een kruiden infusie of infuus is een aftreksel van kruiden in water. Gekookt water. Maar giet het net gekookte water niet gelijk over de kruiden heen. Bij te hoge temperaturen kunnen inhoudstoffen van planten verloren gaan. Laat het water daarom altijd eerst even afkoelen voordat je de kruiden ermee overgiet. Je kunt voor het maken van een infuus verse of gedroogde kruiden gebruiken. Van verse kruiden gebruik je meer. Waarom? Omdat verse planten nog water bevatten en hun celwand nog hard en intact is. Deze wand moet eerst doorbroken worden, voordat je de meeste inhoudstoffen uit de plant kunt halen. We kunnen de plant een handje helpen. Kneus verse plantendelen eerst voordat je er thee van zet. Dit kun je in de vijzel doen. Gedroogde kruiden bevatten geen water meer en de celwand is door het drogen doorbroken. Je hoeft hier dus minder van te gebruiken. Het kan zijn dat de smaak door het drogen krachtiger is geworden. Dat verschilt een beetje per kruid.
Het wat afgekoelde water giet je over de kruiden heen. Wanneer je één kopje zet, dek deze dan af met bijvoorbeeld een schoteltje. Dan blijven de inhoudstoffen in het kopje. Vooral etherische oliën kunnen snel vervliegen. Onder aan het schoteltje zal wat condens ontstaan. Gooi dit niet weg! Hier zit juist veel smaak in vanwege de etherische oliën. Door er een schoteltje op te plaatsen, blijft de thee warm tijdens het trekken. De thee laat je minimaal 5 minuten trekken. Zelf laat ik thee meestal 10-15 minuten trekken. Vooral wanneer ik de thee drink vanwege de geneeskrachtige werking van het kruid. Soms maak ik de infusie voor het slapengaan en laat ik deze een nacht trekken. De volgende dag drink het ik het gedurende de dag op. Je kunt de infusie warm of koud drinken en maximaal 24 uur bewaren. Zelf bewaar ik het in de koelkast.
Welke delen van een plant gebruik je?
De zachte delen van een plant kunnen worden gebruikt om een infusie van te maken. De bladeren, de bloemen en de zaden kun je gebruiken. Kneus de zaden eerst eventjes. Er zijn bloemen die een uitzondering zijn. Daarover lees je meer onder het kopje maceraat.
Hoeveel kruiden gebruik je?
Per kop thee gebruik je één theelepel gedroogd kruid. Voor een pot thee van 1 liter gebruik je ongeveer 2 eetlepels gedroogde kruiden in totaal. Wanneer je kruiden gaat mengen met elkaar, is de totale hoeveelheid per kop dus alsnog 1 theelepel en 2 eetlepels per liter. Gebruik je verse kruiden? Verdubbel dan de hoeveelheid kruiden.
Afkooksel
Een afkooksel wordt ook een decoct genoemd. Bij een afkooksel en dus een decoct kook je de kruiden. Zoals de naam al aangeeft. Een decoct wordt gemaakt van harde delen van een plant zoals de barst, de wortel en soms van de stengels. De harde plantendelen dus. Omdat deze delen van de plant hard zijn, is er een ‘hardere’ aanpak nodig om de inhoudstoffen te onttrekken uit het kruid. Het is niet nodig de kruiden op de hoogste stand de koken. Laat het rustig pruttelen op het vuur voor 8 tot 10 minuten.
Ook bij deze methode kun je gebruik maken van het verse of gedroogde kruid. Wanneer het afkooksel klaar is zeef je het mengsel.
Hoeveel kruiden gebruik je?
Gebruik 30 gram gedroogd kruid op 1 liter water. Gebruik je verse kruiden? Verdubbel de hoeveelheid. Dan gebruik je 60 gram per liter.
Maceraat
Een maceraat is ook een infusie, een aftreksel maar dan van koud water. Het water is een oplosmiddel voor de inhoudstoffen van de kruiden. Na een tijd zeef je het mengsel. Je houdt water met inhoudstoffen over. Je kunt ook een maceraat maken van olie. In dit geval worden de kruiden in olie getrokken. Dit is een koude extractie methode.
Sommige kruiden zoals kaasjeskruid, heemst en hoornklaver bevatten veel slijmstoffen. De werking van slijmstoffen gaan verloren bij warm water. Wanneer planten(delen) erg kwetsbaar zijn kun je deze methode gebruiken. Van verse bloemen zou je een maceraat kunnen maken, deze zijn vaak erg kwetsbaar. De plantendelen laat je 7 tot 12 uur trekken in koud water. Zodat de inhoudstoffen in het water kunnen trekken. Na het trekken zeef je het mengsel.
Hoeveel kruiden gebruik je?
Per liter gebruik je 50 gram gedroogde kruiden of 100 gram vers kruid. Ook hier geld verdubbel het aantal bij het gebruiken van verse kruiden.
Zo, nu je weet hoe je de kruiden kunt bereiden komen we aan bij de vraag: ‘Welk kruid kies je?’ Dit is het leukste gedeelte van dit proces! Kruiden kiezen kun je op verschillende manieren aanpakken. Heb je zin in een bepaald kruid? Ga dan daarvoor. Het is niet voor niets dat je je voelt aangetrokken tot een bepaald kruid. Het kruid roept jou in dit geval eigenlijk. Het kruid heeft jou wat te vertellen of te bieden. Soms heb je opeens zin in een bepaald kruid. Volg die ingeving! Zoek eens uit wat de werking van het kruid is en wat dit jou verteld.
Kom je buiten steeds een bepaald kruid tegen? Valt dat ene kruid jou de hele tijd op? Overal waar je kijkt is dat kruid. Het kruid vraagt jou aandacht, het kruid roept jou. Wanneer het een kruid is dat je in de vorm van thee kunt drinken, drink er eens een kop thee van. (Alleen als je 100%, nou laten we zeggen 110% zeker bent dat het een kruid is dat geschikt is voor inwendig gebruik). Je zou een beetje van het kruid kunnen plukken of als gedroogd kruid kunnen aanschaffen. Ook hier kun je vervolgens op onderzoek uit gaan naar wat dit kruid jou te vertellen heeft. Waarvoor wordt het kruid gebruikt? Wat is de boodschap van het kruid en wat verteld dit jou?
Vraag het de kruiden zelf! Wanneer je een verzameling kruiden in huis hebt staan kun je vragen welk kruid jou kan ondersteunen vandaag. Komt er een kruid naar voren, spreekt een kruid jou aan of valt dat ene kruid ineens op? Voila! Je hebt een kruid gekozen.
Ruik eens aan de kruiden die je in huis hebt. Misschien verteld jouw neus wel, welk kruid jij vandaag goed kan gebruiken. Een andere manier om kruiden te kiezen is door de kruiden te voelen. Je hoeft de kruiden niet aan te raken, maar zet de kruiden eens voor je neer en ga met je hand langs de kruiden. Het kruid dat jou kan ondersteunen die dag, zal jou aandacht trekken. Misschien word je hand warm, koud of gaat het tintelen. Of je weet gewoon: Ja, dit is het kruid. Hier worden wij voor uitgenodigd deze tijd, om weer te gaan vertrouwen op onze intuïtie, ons innerlijk weten. Dat geld ook voor het kiezen van kruiden die jou kunnen ondersteunen.
Welke manier je ook gebruikt, het is heel interessant om uit te zoeken wat het gekozen kruid jou te vertellen heeft. Ga eens op onderzoek uit naar de werking van het kruid. Waarvoor wordt dit kruid ingezet? Wat is zijn of haar geneeskracht en wat verteld dit jou? Zelf schrijf ik dit onderzoekje op. Ik hou bij welke kruiden mij riepen en waarom. Het waarom ontdek ik niet altijd gelijk de eerste dag, maar op gegeven moment valt het kwartje. Ook schrijf ik de ontdekte uitwerking van het kruid voor mij op.
Wilde kruiden ondersteunen ons lichaam in het reinigen en ontgiften. Waarschijnlijk moet je na het drinken van kruidenthee vaker naar de wc. Het lichaam is afvalstoffen aan het afvoeren in samenwerking met de kruiden. Drink tussendoor ook water. Zodat het lichaam voldoende vocht blijft houden.
En dan tot slot. Vaak denken mensen dat wanneer ze extra veel van een kruid gebruiken, de geneeskrachtige werking sneller zal werken. Dat is niet het geval. Teveel van een bepaalde inhoudstof binnenkrijgen uit een plant betekend niet dat de werking sneller gaat werken. Je kunt het ook helemaal niet forceren trouwens, de werking van de kruiden. Drink per dag niet meer dan 3 koppen thee van hetzelfde kruid. Wanneer je teveel van een bepaalde inhoudstof binnenkrijgt, kan dit teveel zijn voor het lichaam om te verwerken. Vooral wanneer je deze stoffen normaal gezien niet binnenkrijgt. Je lichaam weet niet zo goed wat het ermee aan moet. Dan moet het lichaam eigenlijk juist harder werken dan dat het baat heeft bij het toepassen van de kruiden. En dus de geneeskracht van de thee, de reden waarvoor je de thee misschien wel drinkt. Wissel af met kruiden. En kijk waar jouw lichaam behoefte aan heeft. Sommige kruiden zijn niet handig om te gebruiken in combinatie met medicatie. Overleg in deze situatie eerst met een arts.
Wil je de thee toch krachtiger maken zonder meer kruiden te gebruiken? Werk dan met een intentie. Geef jouw intentie mee aan de thee. Neem hier echt even de tijd voor. Om deze intentie te doorvoelen, voor je te zien. Op deze manier geef jij dat extra beetje kracht mee aan de thee.
Veel kruidige thee momentjes gewenst!
