Zelf kan ik zo ontzettend genieten van het proces van verven met planten. Het is zo’n vervullende ervaring en gevoel, wanneer je zelf op pad gaat om planten te verzamelen en eenmaal thuisgekomen stof en kledingstukken met deze planten kunt verven. Zelf maak ik graag eigen kleding. Deze verf ik vervolgens met planten. Het is een erg dierbaar proces, waarin ik de diepgaande verbinding met de natuur ervaar. Het laat je genieten van de kleine dingen, die eigenlijk heel groots zijn! Magisch zelfs. Ik hou ervan om stoffen te zoeken. Te bedenken wat ik ervan ga maken. En ze later zorgvuldig te verven met de geliefde planten om mij heen. Mijn relatie met de natuur, het leven met de seizoenen en het leren kennen van planten, is zo veranderd sinds de ontdekking dat je stof kunt verven met planten. Mijn eigen verhaal met de kruiden begint dan ook daar. Met de ontdekking dat je stof kunt verven met planten. Diezelfde dag maakte ik een besluit: ik MOET dit ook doen. Daar ging ik hoor, op pad om kruiden te plukken. Hoe ik stof kon verven? Werkelijk waar geen flauw idee, maar dat kon ik gaandeweg nog wel uitvinden.
In een tijd waarin alles snel gaat, is langzaam een medicijn. Dit is wat verven met planten je brengt. Bewust zijn in het moment, de verbinding met de kruiden om je heen. Het vervullende gevoel van je eigen creatie. Ik werd verliefd op kruiden en hun kleur, daar hoop ik anderen in mee te kunnen nemen in hun eigen ontdekkingsreis naar kleur.
Het interessante aan verven met kruiden, is dat dit veel overeenkomsten heeft met de kennis over de geneeskracht en inhoudsstoffen. Wat voor mij een nieuwe laag in het begrijpen en samenwerken met planten heeft gegeven. Tannines bijvoorbeeld, een werkzame stof in planten, hebben een samentrekkende werking. Ze brengen ook de kleur van een verfbad waarin je stof legt om te verven, samen met de stof waaraan je deze kleur wil laten hechten. Slijmstoffen hebben een verzachtende en beschermende werking op het lichaam, maar ook op de stof! Zo werk ik samen met de slijmstoffen om stoffen te beschermen, maar ook kunnen deze stoffen helpen in het egaler verspreiden van de verf. In mijn eigen verfavontuur komt kennis van de geneeskracht samen met het verven en het winnen van kleur.
Stof verven bestaat uit verschillende stappen. Laat ik je er even in meenemen!
- Als eerst is het belangrijk om de stof goed uit te wassen of zoals dit in eerdere tijden ging, uit te koken. Dit wordt ook wel ‘scouring’ genoemd. Stof uit de fabriek bevat namelijk een vezel, waardoor de stof stijver is. Ook kunnen er oliën in de stof zitten, dit heeft invloed op het uiteindelijke resultaat van de verf. De kleur kan zich minder goed aan de stof hechten, wanneer je de stof niet eerst goed voorbehandeld
- Vervolgens moet de stof worden voorbehandeld met beitsmiddelen. De kleur kan zich anders niet hechten aan de stof, of wordt er zo weer uitgewassen. Voor stoffen van plantenvezels is deze methode net even iets anders dan voor stoffen van dierlijke vezels (denk aan wol en zijde)
- Dan komt er een extra stap die ik gaandeweg heb toegevoegd aan dit proces. Dit is een oude techniek, die ik nieuw leven inblaas door het in het proces mee te nemen. Van een verrassend deel van een plant, gebruik ik de slijmstoffen die stof helpen om de kleur egaler op te nemen, de kleurvastheid te verlengen en ondersteund in een soepele afgifte van kleurstof. De slijmstoffen beschermen ook direct de vezels van de stof tijdens het verfproces waarbij je gebruik maakt van warmte. Deze stap ga ik met je delen in the wild dyer. Ook deel ik hoe je van planten zelf mordants kunt maken om de stof mee te behandelen. Wist je dat sommige tannines uit kruiden de stof helpen om de kleur beter te laten hechten en ondersteunen in het kleurbehoud?
- Vervolgens komt het leukste van het proces! Het verfbad maken. Dit is pan met de vloeistof die de kleur uit planten bevat. Hier kun je de stof in verven. Zo geven brandnetel en bijvoet een prachtige groen. Kamille en guldenroede kunnen gele kleuren geven. En de eik bruin en grijstinten
- De stof wordt voor een bepaalde tijd in het verfbad verwarmt en vervolgens mag het daar een tijd in blijven liggen, zodat de kleur zich goed aan de stof kan hechten. Als het op verven met de natuur aankomt: hoe meer tijd je het proces geeft, hoe meer zorg en aandacht, hoe mooier je eindresultaat
- Wanneer de stof de kleur van de plant tot zich heeft genomen is het tijd om het verfbad te verlaten. De stof wordt gewassen en gedroogd
Om te beginnen met zelf stoffen of kledingstukken verven, heb je eigenlijk helemaal niet zoveel nodig. Met keukenspullen kom je een heel eind! (Ik raad je wel aan om deze spullen dan alleen voor het verven te gebruiken). Ik schafte een enorme pan aan, om ook rokken, jurken en grotere lappen stof in te kunnen verven en een ‘normaal’ formaat pan voor kleinere projecten zoals zakjes.
Welke stoffen zijn geschikt om te verven?
Wanneer je met de kleur van planten stof wil verven, is het belangrijk om natuurlijke stoffen te kiezen. De moleculen in planten, kunnen zich niet goed verbinden met een stof die synthetisch is. De kleur van planten kan zich (met behulp van hulpstoffen, ook wel mordants genoemd en ook de inhoudsstoffen van andere planten) hechten aan natuurlijke stof. Dat kan zowel stof zijn van plantaardige vezels, zoals: katoen, linnen, bamboe en hennep of stof van dierlijke vezels, zoals: wol, zijde en stof van alpaca.
Voorbehandelen is key, als het op verven aankomt. De afgelopen jaren heb ik daar zo mijn eigen manieren in gevonden en eigen recepten ontwikkeld. De afgelopen jaren heb ik vaak de vraag gehad of ik mijn voorbehandel methodes wil delen. Dat moment is nu aangebroken!
Ik ga je het hele proces om stof te verven met planten laten zien! Uit de afgelopen jaren verven, is een cursus ontstaan: the wild dyer. In deze online cursus neem ik je stap voor stap mee in het hele proces. Aan de hand van tekst, receptuur en stap-voor-stap video’s.
Wat je leert in the wild dyer:
- Alles over natuurlijk verven op stof
- De geschikte soorten stoffen
- Het voorbereiden van de stoffen op het voorbehandelen
- Het voorbehandelen met bindmiddelen (je ontvangt het recept dat ik door de jaren heen ontwikkelde)
- Een verfbad maken en de stof verven
- De nazorg van de stof
- Bundle dye techniek (stof waarover je kruiden sprekelt en als bundel stoomt, zodat je kleine afdrukjes in de stof van de kleur uit kruiden krijgt)
- Solar dye techniek
Zoals bij veel van mijn programma’s, maakte ik een pakketje die je voor aanvang thuis ontvangt. In het pakket heb ik een aantal verschillende lapjes stoffen voor je uitgezocht, zodat je kan ervaren welke stof jij prettig vind werken. Samen met de bindmiddelen en gedroogde kruiden om te verven. Dan kun je op 26 september wanneer de lessen van de cursus online staan, direct aan de slag.
Aan het einde van de cursus vind je een aantal kleine naaiprojecten (ook voor beginners). In het pakket zit een lap stof, om daarmee aan de slag te kunnen gaan. Deze kun je uiteraard zelf gaan verven, nadat je de cursus hebt doorlopen. Ik heb een grote liefde voor naaien en ook dit stukje en tips voor wanneer je van plan bent zelf kleding te maken, komt door het programma heen naar voren. Geen ambities om te naaien, ook helemaal prima natuurlijk! Dan ga je aan de slag met stoffen of al gekochte kledingstukken verven. En voor wie het leuk vind, in de apotheek (shop) gaan ook handgemaakte kledingstukken komen die ik heb gemaakt, die je vervolgens zelf kunt verven met de kennis die je hebt opgedaan in deze cursus.
Je kunt je nu al aanmelden en deelnemen met korting. De investering is 135,- inclusief het pakket. Dat zal vanaf 1 oktober 185,- zijn. Er is de ruimte voor je vragen tijdens het volgen van de cursus, ik kijk met alle liefde met je mee!
Op deze foto zie je een van de eerste topjes die ik meer dan 5 jaar geleden maakte van een linnen stof. De stof verfde ik met brandnetel. Met goede nazorg is ook na 5 jaar, de kleur nog mooi!
