In de natuur kent alles een begin en een einde. Onze cellen dragen een sterfdatum met zich mee. Wanneer we oud worden mogen we het leven dat we hebben gehad voor nu loslaten.
De zomer verandert in de herfst, waarin bladeren van kleur veranderen om vervolgens van de bomen te vallen. Planten die eenjarig zijn sterven af en worden voeding voor de aarde.
Dat veranderen van de kleur in bladeren komt door een stof in de plant met de naam flavonoïden. Flavonoïden is afgeleid van flavus, wat geel betekent. Dit verwijst naar een gele kleurstof. De samenstelling van inhoudsstoffen veranderd in de herfst, waardoor ook de kleur van het blad veranderd.
Alles in de natuur doorloopt een cyclus en kent een ritme. Er is geen lineaire, maar een cyclische beweging. In een tijd waarin we natuurlijke kleur hebben ingeruild voor synthetische kleuren, is dit aspect verdwenen. De kleur kent geen cyclus meer, bevat geen leven. Het is eigenlijk gek om te verwachten, dat een kleur voor altijd blijft bestaan als je kijkt naar de kleuren om je heen. Die door de seizoenen heen een ritme volgen. Die op een bepaald moment in de cyclus van de plant rijkelijk aanwezig zijn, maar op een ander moment wanneer de plant het blad heeft losgelaten langzaam in een bruine kleur te veranderen. En één te worden met de bodem. En dat is precies wat het verven met planten ons brengt: eenwording, je één voelen met de natuur om je heen.
Verven met planten, is een ode aan de natuur. Het is de beweging van de natuur eren. Omdat je met levende kleuren werkt, is de verwachting dat een kleur uit planten voor altijd hetzelfde blijft niet realistisch. Zelf vind ik juist dit het magische aspect aan natuurlijke kleur. Ook na het verven, blijft de kleur ‘levend’ en zich verder ontwikkelen.
Het was vroeg in de ochtend toen ik op pad ging om brandnetels te verzamelen. Ik knielde naast de plant neer, mijn mand in mijn handen. Mag ik vandaag weer wat van je bladeren plukken, om mee te verven? Het was niet de eerste keer dat ik deze vraag stelde. De brandnetel waarvan ik steeds wat topjes pluk, groeit nog levendiger door dan wanneer ik niks van hem oogst. Hij krijgt veel ruimte in de tuin en dankbaar pluk ik steeds weer wat van zijn toppen.
De brandnetel is één van de kruiden waar ik veel mee verf. Het leuke aan deze plant is, dat hij van tijd tot tijd een andere verfkleur schenkt. Uit brandnetel kunnen we een gele, groene tot een grijze verfkleur winnen. Waar en wanneer je de plant plukt, is bepalend voor de kleur. Een jonge brandnetel kan een wat gelige tint geven, een oudere en diep groene. Ook de bodem waar je de plant plukt, heeft invloed op de uiteindelijke kleur. Net als wanneer binnen de cyclus van de plant zelf je oogst. Verven met planten is een en al verwondering. Het leert je over het ritmische van het leven en de geheime kleuren die planten met zich meedragen. En zo geeft het proces jouw eigen leven kleur.
Als het op inkt voor op papier aanmaken komt, blijft de kleur het ritme van de seizoenen volgen. Na verloop van tijd zal de kleur bruin worden, net als de bladeren in de herfst dat doen. Extraheer je het pigment uit de planten, dan is de kleur langer houdbaar omdat je met een ander deel van de kleur werkt dan tijdens het maken van inkt. Maar ook hier zal na een langere verloop van tijd de kleurtint wat kunnen verschuiven. Stenen daarentegen zijn een vrij vaste vorm van materie en kennen daarmee een lange levensduur. De kleur van stenen ook. Wanneer je een inkt of verf van stenen maakt, is deze heel lang houdbaar. Denk maar eens aan de grotschilderingen van vroegere volken.
Als het op stof verven met planten aankomt, vind je ook hier het levende aspect van de plant terug. Wanneer je een plant kiest die kleurvast is en de stof op de juiste manier voorbehandeld, dan kan de kleur jaren meegaan. Maar ook hier zie je dat de kleur zich ook na het verven verder ontwikkeld en na verloop van jaren iets lichter van kleur kan worden. Droog plantgeverfde kleuren niet in de volle zon, maar in de schaduw, dit komt de kleur ten goede. Gebruik ecologische neutrale zeep en was ze het liefst met de hand. Verven met planten is een proces dat om tijd en aandacht vraagt. En daarmee brengt het je rust, verstilling en het vertragen waar veel van onze zielen en lichamen zo naar verlangen in deze drukke en luide tijd. Het maakt ons bewust van de seizoenen, de cyclus en het ritme van de natuur. Misschien mogen we onze verwachtingen van kleur wel weer bijstellen. Want hoe bijzonder is het, dat een verfkleur kan verschuiven van tint? En meebeweegt met de seizoenen?
Kijk eens naar de kleuren om je heen. Hoe ze veranderen en levend zijn, net als jij als mens telkens weer een nieuwe versie van jezelf mag ontdekken. Stel je eens voor, dat de kleding die we dragen met ons meebewegen? Hoe bijzonder zou dat zijn? Verven met planten brengt verwondering, verbinding en nieuwe ontmoetingen met de planten om je heen.
Het proces heeft mij geleerd om dankbaar te zijn, te verwonderen, de magie overal om ons heen weer te zien. En bovenal heeft het mij verbonden met de natuur en haar ritme. Zo zijn sommige verfplanten maar een paar weken per jaar te verzamelen, wacht ik het hele jaar tot dat ene moment dat de eik zijn eikels weer laat vallen. Verzamel ik in de zomer bloemen terwijl ik in de herfst zaden en bladeren kan verzamelen. Brengt de winter stilte, maar toch ook haar eigen kleuren en ontdekkingen. En wanneer het moment komt dat de lente zijn ogen weer opent, beginnen de kleuren ook weer te dansen.
Stel je eens voor, dat je elk seizoen in kleuren mag ontmoeten. Je de natuur om je heen op een nieuwe manier mag leren kennen en ontmoeten. Stel je eens voor dat je in de herfst verft met de wonderlijke kleuren van dit seizoen, met de mooie diep bruine, grijze tot zwarte tinten. Om in de lente de zachtere kleuren te verzamelen. En in de zomer, wauw wat is er dan ongelofelijk veel kleur. Stel je de oneindige mogelijkheden eens voor, wanneer je geleerd hebt hoe je de kleuren van de aarde kunt verwerken tot inkt of verf. Zie je hoe verbonden je je voelt?
Zelf inkt & verf maken van planten en stenen. Vrijdag 3 oktober en donderdag 27 november geef ik bij mij op locatie een workshop. De laatste plekjes kunnen nog gevuld worden.
In the wild dyer, leer je alles over stoffen en garen verven met planten. Daar leg ik je alles uit over welke planten geschikt zijn en kleurvast. Hoe je dit zelf kan gaan testen of een plant geschikt is als verfplant. Hoe je ervoor zorgt dat de kleuren lang mooi blijven. Van begin tot eind gaan we alle stappen doorlopen, zodat jij vol vetrouwen kunt gaan samenwerken met natuurlijke kleuren.
Je kunt je nog tot 6 oktober aanmelden voor de online cursus die je geheel op eigen tempo kan volgen. Je hebt levenslange toegang tot de lessen.
Ik maakte een gratis videoreeks waarin je meer ontdekt over het verven met planten.
Ga je mee verwonderen?
